Brak czucia języka po ekstrakcji ósemki. Czy możliwe jest uszkodzenie nerwu czuciowego po ekstrakcji zęba?
Brak czucia w języku po usunięciu zęba mądrości to powikłanie, które może budzić niepokój u pacjentów. Najczęściej jest ono związane z podrażnieniem lub uszkodzeniem nerwu czuciowego podczas ekstrakcji. W porównaniu do zębów górnych, ekstrakcje zębów dolnych – zwłaszcza ósemek – obarczone są większym ryzykiem komplikacji. Objawia się drętwieniem, mrowieniem lub częściową utratą smaku po jednej stronie języka. Choć w wielu przypadkach dolegliwości ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, czasem wymagają dalszej diagnostyki i leczenia. W artykule wyjaśniamy, skąd bierze się ten problem, jak długo może trwać i kiedy warto zgłosić się do specjalisty.
Język unerwiony jest przez:
- nerw podjęzykowy - XII nerw czaszkowy (nerw ruchowy)
- nerw językowy - nerw czuciowy nerw językowo-gardłowy - nerw czuciowy
- nerw krtaniowy górny - nerw czuciowy
- gałąź nerwu błędnego - nerw czuciowy
- gałąź nerwu żuchwowego - nerw czuciowy
W trakcie zabiegu chirurgicznego może dojść do podrażnienia lub uszkodzenia nerwu językowego i zębodołowego dolnego.
Uszkodzenie nerwu czuciowego po ekstrakcji zęba
Nerw językowy biegnie bardzo blisko trzeciego trzonowca (ósemki). Podczas zabiegu może dojść do:
- podrażnienia nerwu - to najczęściej występujące powikłanie, objawia się drętwieniem, mrowieniem, zaburzeniem lub utratą czucia części języka. Zazwyczaj ustępuje w ciągu dni lub tygodni.
- uciśnięcie nerwu np. w wyniku działania narzędzia, retraktora, odwarstwienie tkanek. Powrót czucia zazwyczaj następuje w ciągu 4–12 tygodni.
- częściowe uszkodzenie nerwu - może dawać dłuższe zaburzenia czucia występujące od kilku tygodni do 6 miesięcy. Stopniowe narastanie poprawy jest dobrym objawem.
- pełne przerwanie włókien nerwowych (rzadko) - występuje bardzo rzadko. Brak poprawy po 3–6 miesiącach wymaga konsultacji u specjalisty z zakresu chirurgii stomatologicznej.
Obrzęk tkanek po zabiegu
Po ekstrakcji pojawia się stan zapalny i obrzęk. Może to powodować:
- wrażenie drętwego języka
- zaburzenie czucia po jednej stronie
- lekkie zaburzenia mowy
Jeśli wynika to tylko z obrzęku, poprawa i regeneracja trwa kilka dni
Fizjoterapeuta może wykonać drenaż limfatyczny w okolicy klatki piersiowej, szyi oraz twarzy, aby wspomóc usunięcie obrzęku.Może także zastosować kinesiotaing, a w szczególności aplikację limfatyczną wspomagającą usunięcie obrzęku.
Wpływ znieczulenia
Powodem dłuższego drętwienia (24 - 48 godzin) tkanek może być także znieczulenie, które zostało podane:
- blisko nerwu
- w dużej objętości
- w miejscu nietypowym anatomicznie
Jeśli drętwienie trwa dłużej zazwyczaj oznacza podrażnienie nerwu po wyrwaniu zęba.
Trudna ekstrakcja “ósemki”
W przypadku trudnego usunięcia zęba np. wynikającego z jego głębokiego osadzenia, ósemki zatrzymanej, zębów rosnących poziomo lub znajdujących się tuż przy kanale nerwu zębodołowego dolnego czy też będących blisko płata śluzówkowo-okostnowego także może dojść do uszkodzenia nerwu.
Zespół zdrętwiałego podbródka
Zespół zdrętwiałego podbródka, znany również jako numb chin syndrome, to rzadkie, ale istotne klinicznie zaburzenie czucia w obrębie dolnej wargi i brody. Najczęściej wynika z uszkodzenia lub ucisku nerwu bródkowego, który jest odgałęzieniem nerwu zębodołowego dolnego. Unerwienie rozciąga się na błonę śluzową wargi dolnej oraz skórę okolicy bródkowej, a także przylegające dziąsło. Objawia się drętwieniem, mrowieniem, a czasem także pieczeniem skóry w tej okolicy. Przyczyną mogą być zarówno zabiegi stomatologiczne, takie jak ekstrakcja zębów, jak i stany zapalne, urazy czy choroby ogólnoustrojowe. W niektórych przypadkach zespół ten może być pierwszym sygnałem poważniejszych schorzeń, dlatego nie należy go lekceważyć. Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz badaniach obrazowych. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię, obserwację lub interwencję specjalistyczną. Wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na całkowite ustąpienie objawów i zapobiega ich utrwaleniu.
Kiedy konieczna jest konsultacja z chirurgiem?
Skontaktuj się z lekarzem (dentystą lub chirurgiem z zakresu stomatologii), jeśli:
- drętwienie nie zmniejsza się po 7-14 dniach
- drętwienie utrzymuje się > 4 tygodnie bez poprawy
- występuje silny ból, zaburzenia smaku, uczucie „palącego języka”
- pojawiają się trudności z gryzieniem lub mówieniem
- czucie całkowicie zniknęło i nie wraca
Statystyki
Według statystyk 80–90% przypadków wraca do normy samoistnie w ciągu tygodni lub kilku miesięcy. Poprawa najczęściej zaczyna się od mrowienia lub częściowego powrotu czucia.
Czy fizjoterapia może pomóc przy braku czucia?
Tak. Fizjoterapeuta zajmujący się fizjoterapią stomatologiczną może rozluźnić tkanki w okolicy twarzy uwzględniając w szczególności gałązkę żuchwową nerwu trójdzielnego (nerw językowy jest gałęzią nerwu trójdzielnego). Praca manualna może polegać także na pracy z mięśniami np. żwaczami, stawami skroniowo-żuchwowymi, dnem jamy ustnej oraz okolicą przedniej części szyi, klatki piersiowej, mięśniami podpotylicznymi, a także przeponą.
Pomocna będzie także terapia oddechowa w celu rozluźnienia całego ciała oraz wyciszenia pobudliwości układu nerwowego, co wpływa na jakość życia.
Podsumowanie
Proces regeneracji nerwu, zwłaszcza takiego jak nerw językowy czy nerw zębodołowy dolny, może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy i zazwyczaj przebiega stopniowo. W tym czasie pacjenci mogą odczuwać mrowienie, „prądy” lub powracające czucie, co często jest dobrym objawem świadczącym o odbudowie włókien nerwowych. W przypadku niewielkiego uszkodzenia struktury nerwu możliwa jest jego pełna samoistna regeneracja bez trwałych następstw. Jeśli jednak doszło do poważniejszego urazu, powrót funkcji może być niepełny lub wydłużony w czasie. Kluczowe znaczenie ma obserwacja objawów oraz ich dynamiki w pierwszych tygodniach po zabiegu. W razie utrzymywania się drętwienia lub jego nasilenia wskazana jest konsultacja ze specjalistą, który oceni stopień uszkodzenia i ewentualnie zaproponuje dalsze leczenie.
Piśmiennictwo
1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.
Masaż twarzy bańkami chińskimi, inaczej facial cupping to popularny zabieg, który ma wiele właściwości pielęgnacyjnych. Można wykonać go samemu w domu. Dowiedz się jak.
17.05.2024
Masaż Kobido, czyli inaczej japoński masaż twarzy to manualna technika stymulacji tkanek o efekcie liftingu twarzy. Czy to prawda, że jest alternatywą dla zabiegów medycyny estetycznej i zmniejsza zmarszczki?
25.07.2024
Kolorowe, elastyczne taśmy do kinesiotapingu naklejane na skórę można zobaczyć na ciałach sportowców, amatorów sportu, a nawet osób starszych. Ale czym dokładnie jest kinesiotaping, jak działa i jakie są wskazania do stosowania plastrów kinesio?
02.04.2024