Ulewanie u noworodka i niemowlęcia. Czemu dziecko ulewa?
Ulewanie zaliczane jest do czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego. Jest jednym z najczęstszych problemów u niemowląt i dzieci. Wielu rodziców zastanawia się, dlaczego niemowlę ulewa po jedzeniu i czy taki stan jest fizjologiczny. W większości przypadków ulewanie u noworodka związane jest z niedojrzałością układu pokarmowego.
Czym jest ulewanie u noworodka i niemowląt?
Czym się objawia ulewanie u niemowlaka? Ulewanie, inaczej regurgitacja, to krótkotrwałe cofanie się treści pokarmowej albo jej wylewanie z przewodu pokarmowego do jamy ustnej lub na zewnątrz. Występuje w trakcie karmienia lub krótko po karmieniu. Zarówno u niemowląt karmionych piersią, jak i mlekiem modyfikowanym. Zdarza się, że dziecko ulewa niewielkie ilości pokarmu nawet kilka razy dziennie.
Najczęściej pokarm może wypływać z jamy ustnej po odbiciu lub zmianie pozycji ciała. Jeśli maluszek zachowuje apetyt i prawidłowo przybiera na wadze, ulewanie zazwyczaj nie jest powodem do niepokoju.
Czym różnią się ulewania od wymiotów?
Ulewania nie zależą od fali perystaltycznej przełyku i są bierne. Nie mają także związku z czynnikami mechaniczno-chemicznymi. Wymioty natomiast są gwałtowne i związane ze skurczami mięśni brzucha oraz żołądka.
Z czym mogą być mylone ulewania? Jak sprawdzić czy to nie refluks żołądkowo-przełykowy?
Ulewania należy różnicować z refluksem żołądkowo-przełykowym oraz niemowlęcym zespołem przeżuwania. W tych zespołach chorobowych cofający się pokarm dochodzi do przełyku, ale nie wydobywa się na zewnątrz.
Aby sprawdzić, czy ulewanie nie ma związku z chorobą refluksową, warto obserwować dziecko. Niepokojące objawy to m.in. brak przyrostu masy ciała (przestaje przybierać na wadze), częste wymioty, niechęć do jedzenia czy rozdrażnienie po karmieniu. W takiej sytuacji konieczna może być konsultacja z lekarzem lub pediatrą.
Ulewania - kryteria
Według III kryteriów rzymskich - na podstawie ustaleń ekspertów międzynarodowych - za ulewania uznaje się:
- regurgitacje, które występują co najmniej 2 razy dziennie przez minimum 3 tygodnie,
- wiek niemowlęcy,
- brak wymiotów,
- brak domieszki krwi,
- brak bezdechów,
- brak zachłyśnięcia,
- brak zahamowania przyrostu masy i długości ciała,
- brak innych objawów chorobowych.
Ulewania traktuje się jako fizjologiczne, jeśli:
- nie powodują zaburzeń odżywiania,
- nie powodują niepokoju u dziecka,
- nie są związane z nawracającymi zakażeniami układu oddechowego,
- nie są związane z zaburzeniami rozwojowymi.
Statystyka dot. ulewania u dzieci
Regurgitacje, czyli ulewania, występują u ok. 50-85% zdrowych niemowląt w pierwszych tygodniach życia. Dolegliwości te zazwyczaj ustępują samoistnie około 6-24. miesiąca życia. Mogą być również związane z alergią, u niemowląt najczęściej na białko mleka krowiego.
U kogo ulewania mogą wystąpić w szczególności?
W szczególności można je zaobserwować u dzieci z MPD - mózgowym porażeniem dziecięcym, zespołem Downa, opóźnieniem rozwoju psychoruchowego oraz po urazach głowy.
Dlaczego dziecko ulewa?
Za przyczynę ulewania uznaje się jeszcze nie do końca wykształcony mechanizm antyrefluksowy. Oznacza to, że:
- występuje niedojrzałość zwieracza przełyku dolnego,
- zwieracz przełyku nie ma jeszcze odpowiedniego napięcia,
- brak jest odpowiedniej długości brzusznego odcinka przełyku,
- brak odpowiedniego nachylenia kąta Hisa, czyli kąta żołądkowo-przełykowego.
Przyczyną ulewania może być także zbyt szybkie podawanie pokarmu, połykanie dużej ilości powietrza lub przekarmianie dziecka. U części niemowląt problem nasila karmienie piersią w nieprawidłowej pozycji albo zbyt duże ilości pokarmu podawane jednorazowo.
Poznaj sposoby na ulewanie u maluszka
Podstawą jest prawidłowa technika karmienia dziecka:
- unikanie pozycji leżącej podczas karmienia,
- unikanie pozycji leżącej krótko po karmieniu — najlepiej, aby główka dziecka znajdowała się nieco wyżej niż reszta ciała,
- odpowiednia ilość pokarmu do wieku malucha,
- unikanie połykania powietrza podczas karmienia (aerofagia),
- ograniczenie bodźców zewnętrznych po karmieniu,
- czas na odbijanie — po karmieniu przytrzymaj malucha w pionie przez około 10-15 minut.
Odbijanie po karmieniu pomaga zmniejszyć ilość powietrza w żołądku i ograniczyć cofanie treści pokarmowej. W przypadku dzieci karmionych naturalnie warto zwrócić uwagę, czy niemowlę prawidłowo chwyta pierś.
Ważna jest także prawidłowo dobrana dieta, np. hipoalergiczna z hydrolizowanym białkiem w znacznym stopniu lub mieszanki z dodatkiem środków zagęszczających przy niedoborach masy ciała. Mogą one wpływać na poprawę przyrostu masy ciała oraz zmniejszenie ilości straconego pokarmu.
Kiedy należy skonsultować problem z lekarzem?
Jeśli noworodek lub niemowlę ulewa bardzo często, nie przybiera prawidłowo na wadze albo pojawiają się nasilone wymioty, należy skonsultować się ze specjalistą. Pediatra może sprawdzić, czy problem nie wynika z choroby układu pokarmowego, refluksu lub alergii pokarmowej.
Konsultacji z lekarzem wymagają również sytuacje, gdy dziecko jest apatyczne, odmawia jedzenia lub pojawia się gorączka. Niekiedy konieczne jest wykonanie dodatkowych badań.
Ważne.
Jeśli niemowlę nie rozwija się harmonijnie, należy szukać przyczyny dolegliwości w zakażeniach układu moczowego, układu pokarmowego lub stanach wymagających zabiegu chirurgicznego, np. pylorostenozy czy wgłobienia jelit.
Fizjoterapia i osteopatia a ulewanie u noworodka i niemowlaka
Fizjoterapeuci i osteopaci stosują delikatne techniki rozluźniające ciało oraz wyciszające układ nerwowy, które wspomagają niemowlęta i dzieci w tym trudnym dla nich okresie. Są to metody bezpieczne i nieinwazyjne.
Pamiętaj, że wszelkie wątpliwości lub problemy to temat konsultacji z lekarzem. W przypadku utrzymujących się objawów warto skonsultować się z pediatrą.
Piśmiennictwo
- Maślany, A., Kalicki, B., Rustecka, A., & Jung, A. (2010). Najczęstsze zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u niemowląt i ich związek z żywieniem. Część I. Kolka i ulewania. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 6(3), 194-197.
Masaż twarzy bańkami chińskimi, inaczej facial cupping to popularny zabieg, który ma wiele właściwości pielęgnacyjnych. Można wykonać go samemu w domu. Dowiedz się jak.
17.05.2024
Masaż Kobido, czyli inaczej japoński masaż twarzy to manualna technika stymulacji tkanek o efekcie liftingu twarzy. Czy to prawda, że jest alternatywą dla zabiegów medycyny estetycznej i zmniejsza zmarszczki?
25.07.2024
Kolorowe, elastyczne taśmy do kinesiotapingu naklejane na skórę można zobaczyć na ciałach sportowców, amatorów sportu, a nawet osób starszych. Ale czym dokładnie jest kinesiotaping, jak działa i jakie są wskazania do stosowania plastrów kinesio?
02.04.2024