Uszkodzenie więzadła pobocznego bocznego (uszkodzenie LCL)

Więzadło poboczne boczne (LCL) jest włóknistym pasmem po zewnętrznej stronie kolana, które stabilizuje kolano w płaszczyźnie bocznej, zapobiegając nadmiernemu odchyleniu goleni do boku.  Uszkodzenie więzadła LCL polega na naciągnięciu, częściowym lub całkowitym zerwaniu włókien więzadła.

Mechanizm uszkodzenia więzadła pobocznego strzałkowego LCL

Najczęstszy mechanizm urazu, to uderzenie w przyśrodkową część kolana.Może też wystąpić przy nagłych skręceniach kolana lub sportach kontaktowych (piłka nożna, koszykówka, narciarstwo). Często towarzyszy urazom innych struktur kolana, np. więzadła krzyżowego przedniego ACL oraz więzadła krzyżowego tylnego PCL. Może także wystąpić w przypadku zaburzenia postawy ciała takich jak asymetria miednicy, koślawość lub szpotawość kolana. Wówczas biomechanika przemieszczania się i obciążenia będzie zaburzona.  

Objawy uszkodzenia LCL

• ból po zewnętrznej (bocznej) stronie kolana
• obrzęk i czasem krwiak w miejscu uszkodzenia
• niestabilność stawu kolanowego przy próbach obciążenia bocznej strony
• ból przy obciążeniu strony bocznej kolana
• ból przy dużym zgięciu stawu kolanowego lub przeproście

Trzy stopnie uszkodzenia więzadła

• Stopień I (lekki): Niewielkie naciągnięcie lub mikrourazy. Więzadło zachowuje ciągłość, brak niestabilności, a rozwarcie szpary wynosi do 5 mm.
• Stopień II (umiarkowany): Częściowe naderwanie włókien. Występuje umiarkowana niestabilność boczna, a rozwarcie szpary waha się w granicach 5–9 mm.
• Stopień III (ciężki): Całkowite zerwanie więzadła. Towarzyszy mu znaczna, wyraźna niestabilność, a rozwarcie przekracza zazwyczaj 10 mm

Diagnostyka - Badanie fizykalne  

Jest to badanie diagnostyczne wykonywane przez ortopedę lub fizjoterapeutę. Mogą zostać wykonane różne testy funkcjonalne oraz ocena wzrokowa i palpacyjna stawu kolanowego np.:

• test McMuraya - oceniający uszkodzenie łąkotek
• test Apleya - oceniający uszkodzenie łąkotki bocznej/przyśrodkowej w stosunku do uszkodzeń więzadła pobocznego bocznego /pobocznego przyśrodkowego
• test Varus stress: ocena stabilności więzadła LCL
• ocena obrzęku, bolesności punktowej i zakresu ruchu stawu kolanowego oraz biodra

Często wykonywane jest badanie USG lub MRI - do oceny stopnia uszkodzenia i ewentualnych urazów współistniejących (ocena innych więzadeł, łąkotek, naderwania mięśni).

Uszkodzenie więzadła strzałkowego kolana LCL - leczenie

Zależne jest od stopnia uszkodzenia więzadła. Wyróżnia się trzy stopnie uszkodzenia więzadła.

Naciągnięcie / częściowe uszkodzenie (I-II stopnia)

• Odpoczynek, leki przeciwbólowe, przeciwzapalne
• Stabilizacja stawu kolanowego (szyna, orteza lub opaska elastyczna) przez 2-4 tygodnie
• Stopniowe wprowadzanie ćwiczeń wzmacniających

Całkowite zerwanie (III stopnia)

Jeśli towarzyszą mu urazy innych więzadeł lub kolano jest niestabilne - leczenie chirurgiczne (zeszycie lub rekonstrukcja LCL). W innym przypadku -  czasem leczenie zachowawcze z dłuższą stabilizacją kolana i rehabilitacją.

Fizjoterapia

Celem fizjoterapii jest przywrócenie:

• stabilności,  
• siły mięśniowej,  
• zakresu ruchu,  
• propriocepcji

Faza wczesna (po unieruchomieniu / odpoczynku):

• Delikatne ćwiczenia zakresu ruchu w stawie kolanowym, mogą być także w biodrowym - w zależności od oceny postawy ciała
• Ćwiczenia izometryczne mięśni czworogłowych uda i pośladkowych

Faza późna (po ustabilizowaniu kolana):

• Ćwiczenia wzmacniające mięśnie ud i pośladków
• Ćwiczenia propriocepcji i równowagi
• W początkowych fazach należy unikać ruchów prowokujących dolegliwości bólowe, aż do momentu uwolnienia od dolegliwości bólowych i pełnej stabilizacji.  

Faza I - wczesna (0-2 tygodnie po urazie/ po stabilizacji)

Zmniejszenie bólu i obrzęku, ochrona kolana, utrzymanie minimalnej aktywności mięśniowej.
1. Ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego uda

• Leżenie na plecach, wyprostowana noga w kolanie Napnij mięsień czworogłowy (uda) i przytrzymaj 5-10 sek (10-15 powtórzeń, 2-3 serie)

2. Ćwiczenia mięśni pośladkowych

• Leżenie na plecach, napnij pośladki, przytrzymaj 5-10 sek (10-15 powtórzeń)

3. Delikatny ruch w stawie kolanowym

• Zgięcia i wyprosty w granicach komfortu, np. 0-30°

4. Uniesienie nogi wyprostowanej

• Wzmacnia mięsień czworogłowy uda bez obciążania LCL (10–15 powtórzeń, 2–3 serie)

Faza II – wczesna mobilizacja / wzmocnienie (2 - 6 tygodni)

Odbudowa zakresu ruchu i siły mięśniowej, rozpoczęcie stabilizacji bocznej.
1. Niepełne przysiady przy ścianie - Stopy w lekkim rozkroku, nie schodź poniżej 30°-40° zgięcia kolan (10–15
powtórzeń)
2. Ćwiczenia na piłce rehabilitacyjnej (ćwiczenia w siadzie lub leżeniu) - Naprzemiennie unoś nogi przy lekko zgiętych kolanach
3. Ćwiczenia propriocepcji i równowagi - Stanie na jednej nodze, początkowo przy ścianie. 20-30 sekund, (2-3 serie) Ćwiczenie to można wykonywać np. z poduszką sensomotoryczną.  
4. Wzmacnianie przywodzicieli i odwodzicieli uda  - Unoszenie nogi w bok w pozycji leżącej na boku (wariant przywodzenia) - Leżenie na boku, noga dolna wyprostowana, górna noga zgięta w kolanie i oparta przed sobą. Unosimy dolną nogę powoli w górę i opuszczamy (3 serie po 12-15 powtórzeń).

Odwodzenie nogi w staniu z gumą oporową

Pozycja stojąca, guma założona nad kolanami lub kostkami. Odwodzimy nogę w bok, utrzymując prostą sylwetkę, powoli wracamy (3 serie po 12–15 powtórzeń).

Faza III – zaawansowana / powrót do sportu (6 - 12 tygodni)

1. Ćwiczenia dynamiczne i funkcjonalne

• Wykroki do przodu, na boki
• Przysiady z podskokiem lub lekkie skoki (po konsultacji z fizjoterapeutą!)

2. Ćwiczenia plyometryczne i koordynacyjne

• Skakanie na jednej nodze
• Boczny slalom między pachołkami

3. Ćwiczenia z taśmą elastyczną

• Odwodzenie i przywodzenie nogi w staniu lub leżeniu
• Pomagają w stabilizacji bocznej kolana

Ważne!
Pamiętaj, aby ćwiczenia były bezbolesne - lekki dyskomfort jest dopuszczalny, ale jeżeli wystąpi ból, należy ćwiczenie przerwać.

Stopniowo zwiększaj obciążenia - nie przyspieszaj faz rehabilitacji

Propriocepcja i stabilizacja są bardzo istotne dla zapobiegania kolejnym urazom LCL

Niezależnie od stopnia urazu skonsultuj się z fizjoterapeutą, który dobierze ćwiczenia odpowiednie dla Ciebie, biorąc pod uwagę stopień urazu, ewentualne wady postawy i biomechanikę.  

Piśmiennictwo:
1.  WALCZAK, M., MANIKOWSKI, W., GAJEWSKA, E., & GALASIŃSKA, K. (2012). Urazy w obrębie stawu kolanowego u sportowców trenujących futbol amerykański. Pielęgniarstwo Polskie, 181.

MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

Uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej i bocznej

Uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej i bocznej: przyczyny, objawy i leczenie urazu. Dowiedz się więcej o rehabilitacji stawu kolanowego po uszkodzeniu łąkotki.

8.05.2025

Ból śródstopia - najczęstsze przyczyny i sposoby leczenia

Ból śródstopia powszechnie określany bólem stopy lub podeszwy stopy to częsta dolegliwość. Poznaj jej przyczyny oraz sposoby jak sobie z nim poradzić.

4.03.2024

Więzadła krzyżowe przednie ACL i tylne PCL

Więzadła krzyżowe: przednie (ACL) i tylne (PCL) stabilizują staw kolanowy, łącząc kość udową i piszczelową. Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego to najczęstszy uraz.

8.05.2025