Zapalenie kaletki ścięgna Achillesa - objawy, diagnostyka i leczenie
Kaletka ścięgna Achillesa - co to jest?
Kaletka to niewielki, wypełniony płynem worek zmniejszający tarcie między strukturami (np. ścięgnem a kością).
W okolicy ścięgno Achillesa (najsilniejsze ścięgno w ciele człowieka) znajdują się dwie kaletki:
- Kaletka głęboka - leży między ścięgnem Achillesa a guzem piętowym. Jest to kaletka wrodzona.
- Kaletka powierzchowna - znajduje się między skórą a ścięgnem. Jest kaletką nabytą, może pojawić się np. w przypadku przewlekłego tarcia, ciasnego obuwia.
Ich zadaniem jest zmniejszanie tarcia podczas ruchu stopy, zwłaszcza przy chodzeniu, bieganiu i wspinaniu się.
Kiedy dochodzi do zapalenia kaletki maziowej?
Do rozwoju stanu zapalnego dochodzi najczęściej na skutek przeciążenia lub przewlekłego drażnienia błony maziowej kaletki. Do najważniejszych przyczyn zapalenia należą zarówno czynniki mechaniczne, jak i choroby ogólnoustrojowe. Wśród dodatkowych czynników ryzyka wymienia się również nieprawidłową biomechanikę stopy, intensywną aktywność fizyczną oraz niektóre choroby zapalne.
Zapalenie kaletki ścięgna Achillesa może rozwinąć się w wyniku:
1. Przeciążenia
- bieganie po twardej nawierzchni
- nagłe zwiększenie intensywności treningów
- brak rozgrzewki
- skrócone mięśnie łydki
2. Ucisku mechanicznego
- twarde lub źle dopasowane obuwie
- wysokie zapiętki
- długotrwałe tarcie tylnej części buta o piętę
3. Urazu
- bezpośrednie uderzenie w okolicę pięty
- mikrourazy powtarzalne
Objawy zapalenia kaletki ścięgna Achillesa
- ból zlokalizowany w miejscu przyczepu ścięgna lub bezpośrednio w okolicy przyczepu ścięgna Achillesa do kości piętowej
- obrzęk
- zaczerwienienie i ocieplenie skóry
- bolesność przy ucisku i chodzeniu
- czasem widoczne zgrubienie nad kością piętową
Nasilenie dolegliwości zwykle zwiększa się podczas chodzenia po schodach, biegania lub po dłuższym odpoczynku.
Czym różni się zapalenia kaletki ścięgna Achillesa od zapalenia ścięgna Achillesa?
- zapalenie kaletki - ból jest bardziej powierzchowny, często z obrzękiem.
- zapalenie ścięgna Achillesa - ból zazwyczaj występuje wzdłuż przebiegu ścięgna,
- może wystąpić także poranna sztywność
Zapalenie kaletki głębokiej może współwystępować z entezopatią przyczepu ścięgna do kości piętowej. W takiej sytuacji często rozpoznawana jest deformacja określana jako pięta Haglunda, związana z obecnością kostnego wyrostka w tylnej części kości piętowej.
Leczenie zapalenia kaletki ścięgna Achillesa
Leczenie stanu zapalnego zależy od stopnia nasilenia objawów i czasu ich trwania, ale w większości przypadków jest zachowawcze.
Leczenie zachowawcze (pierwszy etap)
Odpoczynek i odciążenie
- ograniczenie biegania i skakania
- unikanie twardych nawierzchni
Modyfikacja obuwia
- miękki zapiętek
- wkładki odciążające piętę
- czasem niewielkie podwyższenie pięty (zmniejsza napięcie ścięgna)
Farmakoterapia
- leki przeciwzapalne (NLPZ) - w razie potrzeby lekarz może zalecić niesteroidowe leki przeciwzapalne, które pomagają zmniejszyć ból i ograniczyć stan zapalny.
Fizjoterapia
Jest ważny elementem leczenia. Odpowiednio dobrana fizjoterapia poprawia elastyczność tkanek, zmniejsza dolegliwości bólowe i przyspiesza powrót do sprawności. Stosuje się:
- ćwiczenia rozciągające mięśnie łydki
- ćwiczenia ekscentryczne dla ścięgna Achillesa
- terapię manualna
- masaż tkanek głębokich
- falę uderzeniowa (w przewlekłych przypadkach)
- kinesiotaping
Kiedy potrzebne jest leczenie operacyjne?
W zdecydowanej większości przypadków skuteczne jest postępowanie zachowawcze. Jeżeli jednak objawy utrzymują się przez wiele miesięcy mimo prawidłowego leczenia, można rozważyć leczenie operacyjne.
Zabieg może obejmować chirurgiczne usunięcie kaletki oraz korekcję zmian kostnych w obrębie tylnej części kości piętowej. Takie postępowanie stosuje się jednak rzadko.
Rozpoznanie i diagnostyka zapalenia kaletki maziowej
Opiera się przede wszystkim na:
1. Wywiadzie
2. Badaniu palpacyjnym
3. USG
Podczas badania fizykalnego lekarz ocenia lokalizację bólu, obecność obrzęku, tkliwość uciskową oraz zakres ruchomości stawu skokowego.
Co widać w badaniu USG?
Kaletka będzie widoczna w USG u 25% zdrowych osób.
W przypadku zapalenia kaletki można zobaczyć:
- powiększoną kaletkę
- nagromadzenie płynu (ciemny obszar w obrazie USG
- pogrubienie ścian kaletki
- zwiększone unaczynienie w badaniu Doppler
USG pozwala też ocenić także:
- czy współistnieje tendinopatia ścięgna Achillesa,
- czy nie ma częściowego naderwania ścięgna,
- czy występują zwapnienia.
Za pomocą USG możemy:
- szybko i nieinwazyjnie ocenić stan kaletki ścięgna Achillesa
- wykonać ocenę dynamiczną (podczas ruchu)
- porównać kaletkę prawą z lewą
Przyczyny rzadziej spotykane
Rzadziej spotykaną przyczyną zapalenia kaletki są choroby zapalne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, a także zaburzenia metaboliczne, między innymi dna moczanowa.
Piśmiennictwo:
1. Ivanoski, S., & Nikodinovska, V. V. Anatomia i obraz zmian patologicznych w obrębie klinicznie istotnych kaletek maziowych.
2. Pogorzała, A. M., & Wysokińska, K. Zerwanie ścięgna Achillesa-przyczyny, objawy kliniczne, metody leczenia i profilaktyka zapobiegająca urazom.
Tendinopatia ścięgna: jak wygląda leczenie tendinopatii falą uderzeniową? Sprawdź, jak terapia falą uderzeniową pomaga w leczeniu tendinopatii ścięgna.
25.05.2025
Jaka jest funkcja ścięgna Achillesa? Jakie są objawy kontuzji i najczęstszych urazów ścięgna Achillesa? Sprawdź jak wygląda skuteczne leczenie.
25.11.2025
Kolorowe, elastyczne taśmy do kinesiotapingu naklejane na skórę można zobaczyć na ciałach sportowców, amatorów sportu, a nawet osób starszych. Ale czym dokładnie jest kinesiotaping, jak działa i jakie są wskazania do stosowania plastrów kinesio?
16.01.2024