Czym jest powięź i jakie pełni funkcje w naszym organizmie?

2023-12-22

Pomimo, że już w starożytnej Grecji interesowano się anatomią i badano ciała, to definicja powięzi została utworzona całkiem niedawno. Badacze poprzednich wieków zdawali sobie sprawę z jej obecności, aczkolwiek zbagatelizowali ją. W ostatnich latach badania wykazały jak duży wpływ ma powięź na organizm - wykazuje duże powiązania z innymi dami oraz jest nieoceniona w funkcji ruchu i podtrzymywaniu struktur.

Czym jest powięź – definicja

Na wstępie przydatne jest sprecyzowanie, czym dokładnie jest powięź. Powięź to tkankowa struktura łączna, która dosłownie wypełnia całe nasze ciało. Powięź jest wielowymiarową tkanką, która tworzy ciągłą i nieprzerwaną sieć włókien oraz przenika wszystkie narządy, kości, mięśnie, a nawet włókna nerwowe. Stwarza narządom unikalne środowisko i w zależności od jej występowania, posiada różne funkcje.

Budowa powięzi

Rodzaje i budowa powięzi

W zależność od lokalizacji oraz tego, jakie funkcje pełni powięź dzieli się na:

Powięź powierzchowna

Powięź powierzchowną to warstwa tkanki łącznej zbudowana z włókien, której struktura jest bardziej rozproszona. Nie wykazuje żadnego regularnego wzoru i znajduje się bezpośrednio pod warstwą tkanki tłuszczowej. Jej głównym celem jest oddzielenie mięśni od skóry, co umożliwia swobodny ślizg między tymi dwoma strukturami.

Ponadto, pełni istotną rolę w regulacji temperatury ciała oraz wspiera krążenie krwi i przepływ limfatyczny.

Powięź głęboka

Powięź głęboką to zwarta i starannie zorganizowana odmiana powięzi, która obejmuje głównie mięśnie. Tworzy pochewki dla naczyń krwionośnych i nerwów, buduje oraz wzmacnia struktury ścięgien, a także integruje wszystkie elementy w jedną spójną całość. Pełniąc rolę spajającą, dba również o właściwe oddzielenie wszystkich elementów, umożliwiając im swobodny ruch i odpowiedni ślizg.

Powięź namięsna

Powięź namięsna jest częścią powięzi głębokiej i otacza poszczególne mięśnie. Występuje głównie w kończynach i jest bardzo ważna dla funkcjonowania układu ruchu. Jej funkcją jest regulowanie napięć mięśniowych

Powięź łączy się harmonijnie z ścięgnami, torebkami stawowymi oraz zewnętrzną warstwą tkanki kostnej, tworząc spójną strukturę, która zapewnia integralność i funkcjonalność układu ruchu. To współdziałanie umożliwia precyzyjną koordynację ruchów i stabilność układu szkieletowo-mięśniowego.

Powięź oponowa

Wyróżniamy także powięź oponową, która otacza układ nerwowy, w tym mózg.

Powięź trzewna

Powięź trzewna obejmuje serce, płuca oraz inne narządy wewnętrzne zlokalizowane w jamie brzusznej. Te różne odmiany powięzi pełnią kluczowe funkcje w ochronie i wsparciu dla istotnych struktur organizmu, jednocześnie dostosowując się do specyfiki otaczanych przez nie obszarów ciała.

     

Funkcje powięzi i rola powięzi w naszym organizmie

Różnorodność funkcji układu powięziowego wynika często z jej konkretnej lokalizacji w organizmie oraz rodzaju narządów, które otacza. Każda odmiana powięzi pełni unikalną rolę, dostosowując się do specyfiki danego obszaru ciała.

Powieź powierzchowna - funkcje

  • Ochrona mechaniczna – powięź poprzez oddzielenie różnych struktur efektywnie dystrybuuje siły działające na różne struktury ciała. W przypadku nadmiernego obciążenia (przeciążenia), to często powięź ulega urazowi (uszkodzenie powięzi) jako pierwsza, jednakże jej wyjątkowe zdolności regeneracyjne umożliwiają szybszy proces gojenia.
  • Ochrona termiczna – powięź pełni rolę izolacji termicznej, skutecznie chroniąc przed utratą ciepła z organizmu. Jest to istotne aspekty regulacji temperatury ciała, co wspomaga utrzymanie optymalnych warunków termicznych w różnych środowiskach.
  • Wspomaganie ślizgu pomiędzy skórą a mięśniami – dzięki włóknom powięzi tkanka podskórna ma możliwość przenoszenia napięcia oraz zapewnia elastyczność pomiędzy warstwami powięzi.

Powieź głęboka - funkcje

  • Przenoszenie sił generowanych przez mięśnie to jedna z wybitnych cech powięzi głębokiej, która doskonale wykorzystuje swoją sprężystość do efektywnego przenoszenia sił generowanych przez mięśnie. Opór tej tkanki jest zależny od wielkości i siły mięśni, jakie otacza.
  • Powięź odgrywa kluczową rolę w formowaniu przegród, które skutecznie separują mięśnie od kości, naczyń krwionośnych i nerwów. To strukturalne rozgraniczenie umożliwia mięśniom efektywną pracę, chroniąc je jednocześnie przed potencjalnymi interakcjami lub uciskiem ze strony innych struktur. Dzięki tym przegrodom, każdy mięsień może funkcjonować niezależnie, co sprzyja precyzyjnej koordynacji ruchowej i efektywności działania układu mięśniowo-szkieletowego.
  • Propriocepcja – powięź pełni ważną rolę w odbieraniu bodźców, co umożliwia aktywne uczestnictwo w koordynacji ruchów. Ta zdolność wynika z obecności specyficznej i gęsto unerwionej sieci włókien powięzi, a także jej właściwości mechanicznych. Dzięki tej strukturze tkankowej, powięź jest w stanie efektywnie reagować na bodźce sensoryczne, przyczyniając się do precyzyjnej percepcji i dostarczając informacji niezbędnych do skoordynowanego działania mięśni i innych struktur anatomicznych.

Leczenie dysfunkcji powięzi

Znaczenie powięzi w fizjoterapii

W dziedzinie fizjoterapii często porusza się kwestię powięzi, która odgrywa kluczową rolę w procesie terapeutycznym. Wiele czynników wpływa na funkcjonowanie powięzi. Pod wpływem ciągłych obciążeń powięź może ulegać uszkodzeniom, a ze względu na swoją budowę może oddziaływać na struktury odległe od siebie. Dlatego zdarza się, że diagnostyka problemów powięziowych to niełatwe zadanie. 

Dysfunkcje pracy powięzi mogą powodować dolegliwości bólowych zgłaszanych przez pacjenta. 

Fizjoterapeuta może zajmować się różnymi aspektami zdrowia i układu mięśniowo-szkieletowego, w tym również powięzią. Powięź to tkanka łączna, która otacza mięśnie, narządy i inne struktury w ciele. Jest to ważna część układu mięśniowo-szkieletowego, ponieważ wpływa na elastyczność, ruchomość i funkcję mięśni i stawów.

Fizjoterapeuci mogą wykorzystywać różne techniki i terapie mające na celu poprawę funkcji powięzi oraz leczenie związanych z nią problemów. Oto kilka przykładów, jak fizjoterapeuci mogą zajmować się powięzią:

  • Terapia manualna: Fizjoterapeuci mogą wykorzystywać techniki terapii manualnej, takie jak rozciąganie, masaż tkanki głębokiej i mobilizacje powięzi, aby poprawić elastyczność, rozluźnić i poprawić funkcję powięzi.

  • Ćwiczenia i rehabilitacja: Fizjoterapeuci mogą opracować programy ćwiczeń i rehabilitacyjne, które pomagają wzmocnić i zrównoważyć mięśnie oraz poprawić ruchomość stawów, co może wpłynąć na zdrowie powięzi.

  • Terapia punktów spustowych: Terapia punktów spustowych to technika, w której terapeuta koncentruje się na rozluźnianiu napięć w określonych obszarach powięzi, które mogą powodować ból i dyskomfort.

  • Terapia zajęciowa: Fizjoterapeuci zajmujący się powięzią mogą również pomagać pacjentom w wykonywaniu codziennych czynności, które mogą być utrudnione z powodu problemów z powięzią.

  • Rolowanie powięzi (masaż powięzi) może pomóc w rozluźnieniu mięśni, zwiększeniu elastyczności i zmniejszeniu napięcia powięzi. Jednak ważne jest, aby wykonywać je ostrożnie i unikać zbyt dużego nacisku, który może prowadzić do kontuzji. Rolowanie w obrębie powięzi po poprzedzającym instruktażu można przeprowadzać w domu przy pomocy specjalnych wałków.

Rolowanie powięzi

Fizjoterapeuci pracujący z zaburzeniami powięzi często współpracują z pacjentami, którzy doświadczają bólu mięśniowego, ograniczenia ruchomości, a także różnych schorzeń mięśniowo-szkieletowych, takich jak zespoły bólowe powięziowe (przykurcze powięzi, zapalenia powięzi). Skonsultuj się z fizjoterapeutą, jeśli masz jakieś problemy związane z powięzią lub dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, aby uzyskać odpowiednią diagnozę stanu powięzi, informację o ewentualnym zaburzeniu funkcjonowania powięzi i leczenie.

 

Piśmiennictwo:

1. David Lesondak „Powięź bez tajemnic. Czy jest i jakie jest jej znaczenie” Łódź 2018
2. Małgorzata Mitera-Pieprzycka, Adam Pieprzycki „Nieskończona sieć – powięź”
3. Luigi Stecco, Carla Stecco „ Manipulacja powięzi w zespołach bólowych układu ruchu. Część praktyczna” 2015
4. Katarzyna Bobak-Powroźnik, Jolanta Jaworek „Zjawisko tensegracji w układzie ruchu” 2021

Rolowanie mięśni - jak robić to poprawnie?

Rolowanie mięśni to jedna z metod automasażu przy pomocy specjalnego rollera. Znajduje szczególne zastosowania po treningach sportowców oraz amatorów.

21.02.2024
Zaburzenia powięzi - czym są i jak wygląda terapia powięzi

Powięź odgrywa niezwykle ważną funkcję w naszym organizmie. Dowiedz się jak prowadzić terapię samodzielnie lub z pomocą fizjoterapeuty i pozbyć się problemów.

19.02.2024
Ból kręgosłupa lędźwiowego

Ból w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (ból pleców) jest często spotykany u pacjentów zgłaszających się do gabinetów fizjoterapeutycznych.

19.12.2023
Pokaż więcej wpisów z Grudzień 2023
Zaufane Opinie IdoSell
4.77 / 5.00 2276 opinii
Zaufane Opinie IdoSell
2024-02-28
Poleca Zgodnie z opisem Szybka wysyłka
2024-02-27
ekspresowo wyslano przesyłkę
pixel