Zaburzenia powięzi - czym są i jak wygląda terapia powięzi

2024-02-19

Zaburzenia funkcjonowania powięzi mogą powodować szereg problemów zdrowotnych, wpływając negatywnie na jakość życia i wydajność fizyczną. Powięzie, będące kluczowym elementem strukturalnym i funkcjonalnym naszego ciała, mogą ulec uszkodzeniu lub nadmiernemu napięciu z różnych przyczyn, takich jak urazy, chroniczny stres, niewłaściwa postawa czy brak aktywności fizycznej. Takie zaburzenia powięziowe mogą powodować ból, ograniczenia ruchowe i dysfunkcje w innych częściach ciała. Rozpoznanie i leczenie tych zaburzeń jest zatem istotne dla zachowania dobrej kondycji fizycznej i ogólnego stanu zdrowia.

  

Czym jest powięź?

Powięź, działając jak wszechobecna błona, otacza i wspiera mięśnie, kości oraz narządy wewnętrzne, tworząc zintegrowaną sieć tkanki łącznej, która jest kluczowa dla strukturalnej i funkcjonalnej integralności ciała. Można powiedzieć, że powięź stanowi rusztowanie naszego ciała. Ta elastyczna, ale wytrzymała struktura zapewnia wsparcie i ochronę, jednocześnie umożliwiając swobodę ruchów i przekazując siły mechaniczne przez całe ciało. 

Wyróżniamy kilka warstw powięzi. Powięź powierzchowna znajduje się bezpośrednio pod skórą i jest odpowiedzialna za połączenie skóry z tkankami poniżej, odgrywając ważną rolę w ochronie ciała oraz w percepcji sensorycznej. Powięź głęboka, zlokalizowana głębiej w ciele, otacza mięśnie, kości i narządy, zapewniając im strukturalne wsparcie i umożliwiając skoordynowane ruchy oraz przekaz sił wewnątrz ciała. Powięź wewnętrzna występuje wewnątrz mięśni.

Powięź to struktura anatomiczna, która jest istotna w funkcjonowaniu organizmu, jednak często jest niedoceniana i pomijana w kontekście zdrowia. Jej zaburzenia mogą prowadzić do poważnych dolegliwości i innych problemów. Niedostateczna jej elastyczność i przesuwalność może skutkować ograniczeniem mobilności oraz dysfunkcjami stawów, jak i mięśni.

 

Funkcje powięzi i jej znaczenie dla układu mięśniowego człowieka

Powięź to gęsta sieć tkanki łącznej, która otacza i wspiera mięśnie, kości oraz narządy wewnętrzne. Pełni rolę strukturalną, utrzymując nasze ciało w odpowiedniej postaci i zapewniając jego integralność. Jest również ważna dla ruchomości, ponieważ powięzi umożliwiają mięśniom płynne ślizganie się, co jest niezbędne do wykonywania ruchów.

Powięź działa jak system komunikacyjny w ciele, przekazując siły mechaniczne i informacje sensoryczne. Ma zdolność do adaptacji i zmiany swoich właściwości w odpowiedzi na stres fizyczny i urazy.

Powięź pełni również rolę w procesie gojenia, pomagając w regeneracji i naprawie uszkodzonych tkanek. Jest istotna w zarządzaniu bólem, gdyż obszary nadmiernie napięte lub uszkodzone mogą powodować dyskomfort lub przewlekły ból.

Utrzymanie zdrowej powięzi, na przykład przez regularne ćwiczenia i terapie manualne, jest kluczowe dla ogólnego dobrego samopoczucia i sprawności fizycznej.

  

Co sprzyja zaburzeniom powięzi?

Można wymienić wiele czynników, które mają duże znaczenie w funkcjonowaniu powięzi, jak i całego organizmu. Pojawienie się zaburzeń w strukturze i funkcji powięzi najczęściej powstaje w wyniku kontuzji bądź urazu, ale może być to również połączenie wiele czynników, takich jak:

  • wrodzone wady układu ruchu,
  • wady postawy,
  • stres i przemęczenie organizmu (mała ilość snu i odpoczynku),
  • zaburzenia hormonalne,
  • siedzący tryb życia,
  • otyłość i niedobory żywieniowe,
  • zaburzona biomechanika,
  • brak aktywności fizycznej lub przeciwnie - przeciążenie mięśni.

Harmonijne funkcjonowanie powięzi zależy od zrównoważonego podejścia do zdrowego stylu życia, uwzględniającego regularną aktywność fizyczną, odpowiednią dietę, właściwą postawę ciała oraz skuteczną strategię radzenia sobie ze stresem. Dbałość o te elementy może przyczynić się do utrzymania optymalnego stanu powięzi i zapobiegania wielu potencjalnym problemom zdrowotnym.

  

Przyczyny zaburzeń powięzi

Oprócz czynników sprzyjających zaburzeniom powięzi można wymienić aspekty codziennego życia, które bezpośrednio lub pośrednio powodują pojawienie się dolegliwości związanych z uszkodzeniem powięzi. Jakie to są czynniki?

  • kontuzje lub urazy,
  • mikrourazy i przeciążenia mięśni oraz powięzi,
  • uszkodzenie powięzi w innym obszarze ciała.
  • predyspozycje genetyczne (choroby genetyczne)


Odpowiednie nawyki, regularna aktywność fizyczna, dbałość o zdrowy sen oraz właściwe przyzwyczajenia ruchowe są istotne dla utrzymania optymalnej kondycji powięzi i zapobiegania różnym dolegliwościom z nią związanym.

  

Objawy zaburzeń powięzi

Objawy uszkodzenia lub zaburzenia funkcji powięzi mogą być niejednoznaczne. Ważne jest, aby odpowiednio przeprowadzić wywiad oraz badanie, aby potwierdzić zaburzenie powięzi. Takie zaburzenie daje szereg objawów i ciężko w skrócie napisać o bólu powięzi:

  • ból i dyskomfort, który może występować miejscowo, ale także promieniować w charakterystyczny dla danego miejsca sposób,
  • powstanie punktów spustowych,
  • ograniczenie ruchomości często spowodowane przez ból oraz przykurczem powięzi,
  • osłabienie mięśnie, ale równocześnie zwiększone ich napięcie,
  • bolesne rozciąganie mięśni,
  • podwyższona temperatura skóry w okolicy zaburzenia,
  • zaburzenia czucia głębokiego.


Oprócz charakterystycznych objawów dla zaburzeń powięzi, mogą wystąpićinne objawy, które są zależne od miejsca powstałego zaburzenia. Są to między innymi:

  • bóle głowy,
  • zaburzenia układu pokarmowego,
  • zmiany rytmu serca,
  • zaburzenia neurologiczne takie jak: drętwienia, mrowienie, zaburzenia czucia,
  • zaburzenie koordynacji i równowagi.

Warto zauważyć, że objawy zaburzeń powięzi mogą być różnorodne i zależą od konkretnego rodzaju dysfunkcji.

   

Zakażenie powięzi

Zakażenie powięzi, choć rzadkie, jest poważnym stanem medycznym, który może wystąpić w wyniku przedostania się bakterii do tkanki łącznej, często poprzez rany skórne. Bakterie, takie jak Streptococcus pyogenes lub Staphylococcus aureus, mogą powodować szybko postępujące zapalenie i zniszczenie powięzi (martwicze zapalenie powięzi), co prowadzi do silnego bólu, obrzęku i zaczerwienienia dotkniętego obszaru.

W zaawansowanych przypadkach zakażenie powięzi może prowadzić do martwicy tkanek, sepsy, a nawet śmierci, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Leczenie zazwyczaj obejmuje antybiotykoterapię oraz, w niektórych przypadkach, chirurgiczne usunięcie zainfekowanych i martwych tkanek, by powstrzymać postęp infekcji.

  

Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych

Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, znany także jako zespół przedziałowy, to poważny stan, który występuje, gdy ciśnienie wewnątrz jednego z przedziałów powięziowych ciała, zwykle w ramionach lub nogach, wzrasta do poziomu, który zagraża przepływowi krwi i funkcjonowaniu tkanek. Wzrost ciśnienia w obrębie przedziałów powięzi może być spowodowany urazem, takim jak złamanie, silnym obrzękiem po intensywnym wysiłku, oparzeniem, krwotokiem wewnętrznym lub zewnętrznym uciskiem, jak zbyt ciasne opatrunki. Ten stan jest naglący medycznie, ponieważ nieleczony może prowadzić do trwałego uszkodzenia mięśni i nerwów, a nawet do utraty kończyny.

Leczenie zazwyczaj obejmuje chirurgiczne rozcięcie powięzi (fasciotomię) w celu zmniejszenia ciśnienia i przywrócenia normalnego przepływu krwi.

  

Zrosty w obrębie powięzi

Zrosty w obrębie powięzi są to włókniste pasma tkanki, które mogą się tworzyć pomiędzy powierzchniami powięziowymi, zwykle jako wynik urazu, operacji, stanów zapalnych lub infekcji. Te pasma, podobne do blizn, mogą ograniczać ruchomość i elastyczność powięzi, prowadząc do sztywności, bólu oraz ograniczenia zakresu ruchu w dotkniętym obszarze. Zrosty mogą również wywierać nacisk na nerwy i naczynia krwionośne, powodując dodatkowe objawy, takie jak drętwienie czy zaburzenia krążenia. 

   

Punkty spustowe

Punkty spustowe, znane również jako trigger points, to lokalne obszary nadmiernie napiętych włókien mięśniowych, które są bolesne podczas palpacji lub nacisku. Te punkty są często związane z zaburzeniami powięzi i mięśni, a ich obecność może przyczynić się do różnych dolegliwości i bólu. Punkty spustowe oprócz ich tkliwości charakteryzują się bólem promieniującym. Promieniowanie bólu często następuje według schematu, który jest zależny od umiejscowienia zaburzenia.

Punkty spustowe mogą pojawić się w różnych częściach ciała, najczęściej pojawiają się wzdłuż mięśnia oraz na ścięgnach. Wymienia się punkty spustowe aktywne oraz utajone. Te pierwsze charakteryzują się pojawieniem się dolegliwości bólowych podczas codziennych czynności. W przeciwieństwie do tego, punkty spustowe utajone ujawniają swoje objawy podczas ucisku.

  

Diagnostyka zapalenia powięzi

Najczęstszą wykorzystywaną metodą diagnostyczną zaburzeń powięziowych jest palpacja. Zazwyczaj diagnozuje się zaburzenie powięzi na podstawie trzech kryteriów:

  • stwierdzenie zwiększonego napięcia pasma mięśniowego,
  • znalezienie najbardziej tkliwego miejsca w napiętym paśmie – punktu spustowego,
  • ucisk punktu spustowego wywołują takie same dolegliwości, z którymi pacjent przyszedł do gabinetu.

Obserwacja postawy pacjenta oraz analiza ruchów mogą dostarczyć istotnych informacji dotyczących ewentualnych zaburzeń powiązanych z powięzią. Nieprawidłowe wzorce ruchowe i posturalne mogą sugerować problemy w funkcjonowaniu tej struktury.

Można również wykonać testy funkcjonalne takie jak badania zakresu ruchu, siły mięśniowej, które mogą dostarczyć informacji o wpływie zaburzeń powięzi na funkcje organizmu.

  

Jakie konsekwencje niesie za sobą zaburzenie powięzi?

Zaburzenia powięzi nie tylko generują odczuwalne dolegliwości bólowe, lecz także, poprzez zmiany w strukturze powięzi, mogą wywoływać szereg efektów w organizmie.

  • zmiana postawy ciała,
  • zaburzenie biomechaniki,
  • obrzęk limfatyczny, a w związku z tym również dysfunkcję układu limfatycznego,
  • powstawanie żylaków poprzez bezpośredni wpływ na naczynia żylne,
  • zmiany w termoregulacji skóry,
  • zmniejszenie propriocepcji oraz ryzyko kolejnych kontuzji lub urazów,
  • pogorszenie koordynacji.

Warto zauważyć, że skutki nieleczonych zaburzeń powięzi są indywidualne i mogą różnić się w zależności od wielu czynników, takich jak wiek, styl życia czy ogólny stan zdrowia.

 

Terapia powięzi u fizjoterapeuty

Fizjoterapia jest istotną formą leczenia zaburzeń w obrębie powięzi. Fizjoterapia w zaburzeniach powięzi ma na celu nie tylko złagodzenie objawów, ale także poprawę funkcji i jakości życia pacjenta. W fizjoterapii wykorzystuje się wiele metod i form terapii w celu leczenia zaburzeń powięzi:

  • techniki manualne – najczęściej wykorzystywane są masaż tkanek głębokich aby rozluźnić powięź,
  • FDM,
  • suche igłowanie,
  • rozluźnianie pozycyjne,
  • fizykoterapia – w niektórych przypadkach wykorzystuje się leczenie za pomocą urządzeń fizykalnych. Mogą to być: laser wysokoenergetyczny i terapia Tecar.

W fizjoterapii powstałych punktów spustowych często wykonuje się techniki kompresji ischemicznej. Polega ona na uciskaniu bolesnych punktów spustowych. Głównym celem kompresji ischemicznej jest zwiększenie przepływu krwi w naczyniach krwionośnych do określonych obszarów, które mogą być niedokrwione lub źle ukrwione. Poprzez zastosowanie ucisku na te obszary, technika ta pomaga złagodzić napięcie mięśniowe, ułatwiając jednocześnie lepsze dostarczanie tlenu i substancji odżywczych do tkanek. Pacjenci mogą odczuwać pewne niekomfortowe uczucie podczas wykonywania kompresji ischemicznej, zwłaszcza gdy ucisk dotyka punktów spustowych. Niemniej jednak, w miarę trwania zabiegu, zazwyczaj doświadczają uczucia uwalniania napięcia oraz zmniejszenia bólu. Kompresję ischemiczną często stosuje się w połączeniu z innymi technikami masażu, terapii manualnej czy fizjoterapii, aby uzyskać kompleksowe efekty lecznicze.

 

Co robić dla poprawnego funkcjonowania powięzi?

Jak w każdym innym schorzeniu można przeciwdziałać powstaniu problemu zamiast później je leczyć. W przypadku zaburzeń powięziowych profilaktycznie działając możemy również przeciwdziałać wielu innym schorzeniom np. poprzez rozluźnianie powięzi. Oto kilka metod, które mogą pomóc w zapobieganiu zaburzeniom powięziowym:

  • Regularna aktywność fizyczna pomoże w utrzymaniu elastyczności tkanki powięziowej i odpowiednio zapewni ukrwienie komórkom organizmu.
  • Prawidłowa biomechanika – Unikanie jednostronnego obciążenia i podnoszenie odpowiednio ciężkich przedmiotów to tylko jedna z wielu zaleceń dotyczących biomechaniki. Warto również zwrócić uwagę na sposób chodu, prawidłową postawę ciała, a w przypadku aktywności sportowej, również na technikę wykonywanych ruchów.
  • Ergonomia pracy – w pracy biurowej ważne jest odpowiednie ustawienie biurka, krzesła, monitora oraz innych potrzebnych do pracy aspektów.
  • Unikanie długotrwałego stania oraz siedzenia - regularne zmiany pozycji pomagają w utrzymaniu równowagi między różnymi grupami mięśniowymi.
  • Rolowanie ciała za pomocą rollera – sprzyja poprawie ukrwienia powięzi i pomaga utrzymać elastyczność tkanki, nawet w przypadku ewentualnych mikrourazów. Rolowanie poprawia elastyczność powięzi.
  • Odpowiednie nawodnienie – tkanka powięziowa potrzebuje określoną ilość wody, aby utrzymać swoją elastyczność oraz funkcjonalność.
  • Odpoczynek i zdrowy sen – Warto zwrócić uwagę na konieczność odpowiedniego czasu regeneracji dla ciała. Niewystarczająca ilość snu i odpoczynku może skutkować zwiększonym napięciem mięśni, co może wpływać negatywnie również na stan powięzi.

Świadome praktyki profilaktyczne, związane z aktywnym i zdrowym stylem życia, mogą skutecznie pomóc w utrzymaniu elastyczności i zdrowia powięzi, a tym samym zapobiegać wielu potencjalnym problemom związanym z tą tkanką łączną.

Zaburzenia powięzi to aspekt zdrowia, który często pozostaje niezauważony. Jednak zrozumienie roli powięzi w organizmie i świadomość znaczenia jej prawidłowego funkcjonowania może pomóc w zapobieganiu i leczeniu różnorodnych dolegliwości. Dbanie o elastyczność powięzi poprzez masaż, ćwiczenia i zdrowy styl życia to klucz do utrzymania harmonii w naszym ciele.

Piśmiennictwo:
1. Małgorzata Mitera-Pieprzycka, Adam Pieprzycki „Nieskończona sieć – powięź”
2. A. Stecco et al. „ Fascial Disorders: Implications for Treatment” PM R XXX (2015) 1-8 - Ferdinando Draghi, Salvatore Gitto, Chandra Bortolotto, Anna Guja Draghi, Gioia Ori Belometti “Imaging of plantar fascia disorders: findings on plain radiography, ultrasound and magnetic resonance imaging” Insights Imaging (2017) 8:69–78

Rolowanie mięśni - jak robić to poprawnie?

Rolowanie mięśni to jedna z metod automasażu przy pomocy specjalnego rollera. Znajduje szczególne zastosowania po treningach sportowców oraz amatorów.

21.02.2024
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - objawy i leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna dotykająca miliony ludzi na świecie. Poznaj objawy, metody diagnostyczne i metody leczenia RZS.

16.01.2024
Czym jest powięź i jakie pełni funkcje w naszym organiźmie?

Powięź to tkanka łączna otaczająca komórki naszego ciała. Poznaj czym jest i jakie pełni funkcje w naszym organizmie.

22.12.2023
Pokaż więcej wpisów z Luty 2024
Zaufane Opinie IdoSell
4.78 / 5.00 2392 opinii
Zaufane Opinie IdoSell
2024-04-17
Szybko i sprawnie.
2024-04-14
Bardzo szybka obsługa. Polecam
pixel